Self extracting archive

52° 21' NB 4° 35' OL

Aerdenhout

Plaats in Nederland
Aerdenhout
Situering
Provincie	Noord-Holland
Gemeente	Bloemendaal
Coördinaten	52°21'N  4°35'E
Algemeen
Oppervlakte	5,77 km²
Inwoners (2007)	4460
Nederland

Aerdenhout is een plaats in de gemeente Bloemendaal in de provincie Noord-Holland.

Geschiedenis

De naam Aerdenhout komt van 'Den Anderen Hout': Aerdenhout was een andere 'hout' (een ander bosgebied) dan de Haarlemmerhout. Aerdenhout staat bekend om zijn fraaie villa's, die gelegen zijn in de bossen rondom het dorp zelf. Het agrarisch karakter van Aerdenhout blijkt nog uit het gegeven, dat er vroeger zelfs een melkerij (melkfabriek) aanwezig was voor de plaatselijke boeren. Deze heette Melkerij Mariënbosch en lag aan de Boekenroodeweg. Na afbraak in de jaren zestig ontstond lange tijd en braakliggend gebied, dat later bebouwd werd met een school.

Voorzieningen

De plaats heeft een spoorwegstation Heemstede-Aerdenhout dat op het grondgebied van de gemeente Heemstede ligt. Er is een aantal bushaltes langs de Zandvoorterweg voor de doorgaande buslijn Zandvoort-Haarlem. Deze worden bediend door busmaatschappij Connexxion, voorheen de NZH (Noord-Zuid Hollandse Vervoersmaatschappij) en daarvoor door de firma Maarsse en Kroon. Eerder reed er een tram door Aerdenhout (de lijn Amsterdam-Haarlem-Zandvoort). Deze lijn is reeds lang opgeheven: op het tracé werd een ruim fietspad aangelegd. De belangrijkste sportvereniging is de hockeyclub A.M.H.C. Rood-Wit. Zowel Heren 1 als Dames 1 komen tegenwoordig uit in de Overgangsklasse, wat na de Hoofdklasse de hoogste categorie is.

Eerder was in Aerdenhout een bijgebouw van de gemeentepolitie Bloemendaal aanwezig aan de Zandvoorterweg (bij de Viersprong, die echter recent door een rotonde werd vervangen). Deze vestiging was vooral van belang om tijdens de zomermaanden de verkeerdrukte op de Zandvoorterweg te regelen. Het autoverkeer van Amsterdam en Haarlem naar Zandvoort passeert immers steeds deze belangrijke doorgaande verbinding.

Scholen

Er zijn meerdere basisscholen in Aerdenhout: de Antonius School, de S.A.B. (Schoolgemeenschap Aerdenhout-Bentveld), de Vondelschool en de Tyo H. van Eeghenschool. Er is een middelbare school: het Montessori (mavo) College Aerdenhout (voorheen ivo-mavo 't Heuveltje genoemd).

De religieuze Kring

Een bijzonder kerkgenootschap in Aerdenhout is nog altijd de Religieuze Kring aan de Oscar Mendiklaan. Deze geloofsgemeenschap, die tweewekelijks samenkomt in een klein wit kerkgebouw, werd oorspronkelijk opgericht door dr. Bierens de Haan, die lange tijd in Bentveld woonde. Het is een vrijzinnige stroming binnen de PKN met vooral gastpredikanten.

Het Kareol

Een bijzonder bouwwerk was lange tijd de villa Kareol aan de van Lennepweg in Aerdenhout. Dit huis was door de heer Bunge bewoond en werd in de Tweede Wereldoorlog gebruikt als herstellingsoord voor oorlogsgetroffenen. Zij geven nog steeds een blad "de Kareoler" uit. Dit bijzondere gebouw was het eerste woonhuis in Nederland waarin gewapend beton verwerkt was. Er was een hoge toren die als watertoren fungeerde: deze was van veraf boven de bossen reeds te zien. Het immense gebouw raakte echter in verval en is gesloopt. Thans bestaat het fraaie bosrijke terrein nog en is een nieuw appartementengebouw gerealiseerd.

Haringbuys en Bosch en Landzigt

Een ander bijzonder gebouw is de Haringbuys, gelegen aan de Zandvoorterweg tegenover het huis Bosch en Landzigt. De Haringbuys werd vroeger gebruikt als herberg voor de vissers uit Zandvoort die door de duinen met hun manden vis naar de markt in Haarlem liepen. Het huis Bosch en Landzigt is oorspronkelijk een oud landgoed met fraai aangelegde tuin en enkele eeuwenoude bomen. Eerder werd het bewoond door de families van Randwijck en Bierens de Haan. De naastgelegen boerderij en dienstwoning bestaan nog steeds. Het oude bakhuis, hooiberg en schuren werden gesloopt. Beide gebouwen hebben een eeuwenoude historie, hetgeen bijzonder is voor Aerdenhout. De meeste huizen dateren immers uit de periode 1920-1930 of later.

Andere bijzondere gebouwen en de Relle

De huizen in Aerdenhout hebben ieder een geheel eigen bouwstijl, aanleg en vaak ook benaming. Juist dit maakt Aerdenhout zo opvallend. Voorbeelen hiervan zijn het huis "de Toorts" op de hoek van de Nicolaas Beetslaan, de vroegere villa "Rijnegom" (daartegenover) en de villa Rockaertsduyn (aan de Aerdenhoutsduinweg). Recentere nieuwbouw heeft helaas veel van het oorspronkelijke karakter van de plaats bedorven.

Door Aerdenhout stroomde lange tijd het riviertje de Relle. Dit kwam uit de duinen en vloeide uit in de Leidsevaart, maar is door de latere waterwinning verdwenen. Het gaat hier om een duinrel ter afvoer van overtollig water. Delen van dit riviertje zijn nog te zien in op het terrein van de Antoniusschool en in de tuin van het huis Boekenroodeweg 4, dat toepasselijk een oude gevelsteen met de naam "die Relle" heeft.

Bekende inwoners

Bekende inwoners zijn onder meer Jeroen Bleekemolen, Renate Dorrestein, Roel Pieper en Willem van der Klugt

Gemeente Bloemendaal
Dorpen: Aerdenhout · Bentveld (deel) · Bloemendaal · Overveen · Vogelenzang Buurtschappen: Bloemendaal aan Zee